PPWR: handel gotowy do realizacji nowych obowiązków. Potrzebny jest jednak realny okres na ich wdrożenie

Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji oraz zrzeszone w niej sieci handlowe w pełni popierają cele środowiskowe rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), zmierzające do ograniczenia ilości odpadów opakowaniowych, zwiększenia poziomów recyklingu oraz dalszego rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym.

Rozporządzenie zacznie być co do zasady stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Jednocześnie praktyczne przygotowanie rynku do nowych obowiązków okazało się procesem znacznie bardziej złożonym, niż pierwotnie zakładano. Komisja Europejska jeszcze 3 sierpnia 2026 r., na kilka dni przed rozpoczęciem stosowania regulacji, opublikowała kolejną wersję odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące praktycznej interpretacji PPWR.

Jasne zasady warunkiem skutecznej transformacji

Nowoczesny handel od lat inwestuje w ograniczanie wpływu opakowań na środowisko, zwiększanie możliwości ich ponownego wykorzystania i recyklingu oraz rozwijanie bardziej zrównoważonych modeli funkcjonowania łańcuchów dostaw. Realizacja ambitnych celów PPWR wymaga jednak nie tylko zaangażowania przedsiębiorstw, ale również jasnych, jednolitych i możliwych do zastosowania w praktyce przepisów.

Jak POHiD wielokrotnie wskazywał w odniesieniu do regulacji środowiskowych, proste i jednoznaczne zasady pozwalają przedsiębiorstwom koncentrować zasoby na rzeczywistych działaniach na rzecz zrównoważonego rozwoju, zamiast na obsłudze nadmiernie skomplikowanych procesów administracyjnych.

Szczególnie istotne jest właściwe przypisanie obowiązków poszczególnym uczestnikom łańcucha dostaw – zgodnie z ich rzeczywistą rolą oraz dostępem do informacji niezbędnych do zapewnienia zgodności opakowania.

Marki własne – handel będzie realizował obowiązki wytwórcy

W przypadku produktów marek własnych firmy członkowskie POHiD będą realizować obowiązki wytwórcy wynikające z PPWR w zakresie, w jakim zgodnie z rozporządzeniem występują jako wytwórcy opakowań lub produktów w opakowaniu wprowadzanych pod własną nazwą lub znakiem towarowym.

Takie podejście służy zapewnieniu pewności prawnej, przejrzystego podziału odpowiedzialności oraz pełnej zgodności marek własnych z nowymi regulacjami. Jest ono również zgodne z interpretacją Komisji Europejskiej dotyczącą pojęcia wytwórcy w PPWR.

Jednocześnie odpowiedzialność ta musi być realizowana w ścisłej współpracy z partnerami biznesowymi. Dane dotyczące składu opakowania, zastosowanych materiałów, parametrów technicznych czy procesów wytwarzania pozostają bowiem w znacznej części po stronie podmiotów posiadających bezpośrednią wiedzę techniczną dotyczącą opakowania.

Dlatego skuteczne wdrożenie PPWR wymaga partnerskiego modelu współpracy pomiędzy handlem a dostawcami, umożliwiającego sprawne pozyskiwanie informacji koniecznych do przygotowania dokumentacji technicznej oraz deklaracji zgodności. Celem powinno być zapewnienie zgodności z regulacją bez niepotrzebnego powielania tych samych obowiązków i dokumentów na kolejnych etapach łańcucha dostaw.

Skala zmian wymaga czasu

Wdrożenie nowych obowiązków obejmuje dziesiątki tysięcy jednostek asortymentowych i opakowaniowych. Wymaga zmian nie tylko w dokumentacji, ale również w umowach z dostawcami, procesach wewnętrznych, systemach informatycznych i bazach produktowych, a w określonych przypadkach także dostosowania informacji zamieszczanych bezpośrednio na opakowaniach.

Nie są to działania, które można przeprowadzić natychmiastowo.

Brak odpowiedniego okresu dostosowawczego może doprowadzić do zakłóceń w łańcuchach dostaw i ograniczenia dostępności części produktów. Może również skutkować koniecznością wycofywania pełnowartościowych towarów lub niszczenia już wyprodukowanych materiałów opakowaniowych. Taki efekt pozostawałby w oczywistej sprzeczności ze środowiskowymi celami PPWR.

POHiD popiera apel EuroCommerce o 12-miesięczny okres przejściowy

Dlatego Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji popiera stanowisko EuroCommerce, reprezentującego europejski handel detaliczny i hurtowy, dotyczące ustanowienia minimum 12-miesięcznego okresu przejściowego dla praktycznego wdrożenia nowych wymogów PPWR. EuroCommerce wskazuje, że okres ten powinien umożliwić przedsiębiorstwom i organom publicznym właściwą interpretację nowych obowiązków, dostosowanie procesów oraz rozwiązanie problemów, których nie można było przewidzieć wcześniej.

POHiD apeluje w szczególności o:

• zapewnienie co najmniej 12-miesięcznego okresu dostosowawczego umożliwiającego przedsiębiorstwom wdrożenie wymaganych zmian w dokumentacji, systemach oraz – tam, gdzie jest to konieczne – w oznaczeniach i nadrukach na opakowaniach;
• przyjęcie w tym okresie proporcjonalnego podejścia do egzekwowania nowych obowiązków, skoncentrowanego przede wszystkim na wytycznych, współpracy i osiąganiu zgodności, a nie na sankcjach wobec przedsiębiorstw, które w sposób udokumentowany i aktywny realizują proces dostosowania do PPWR.

Takie rozwiązanie nie oznacza odsuwania realizacji celów środowiskowych. Przeciwnie – pozwoli osiągnąć je w sposób uporządkowany, skuteczny i bez generowania dodatkowych strat środowiskowych oraz niepotrzebnych zakłóceń dla przedsiębiorców i konsumentów.

Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji pozostaje gotowa do współpracy z właściwymi ministerstwami, krajowymi organami nadzoru, Komisją Europejską oraz pozostałymi uczestnikami łańcucha dostaw przy wypracowywaniu praktycznych standardów wdrażania PPWR. Branży handlowej zależy na pełnej realizacji celów rozporządzenia – przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności łańcuchów dostaw, bezpieczeństwa prawnego przedsiębiorstw oraz realnej efektywności środowiskowej nowych rozwiązań.