Opóźnienia w przyjęciu i wdrożeniu systemu ROP. Handel wciąż oczekuje na dobre i przewidywalne prawo
Prace nad ustawą o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) utknęły i wszystko wskazuje na to, że przez najbliższe pół roku projekt nie trafi do Sejmu. Oznacza to dalszy okres niepewności dla sektora handlu, który oczekiwał już wdrożenia nowych zasad gospodarowania opakowaniami. Handel nie wie, jaka forma regulacji zostanie ostatecznie przyjęta, ani kiedy wreszcie uzyska się klarowne ramy prawne. Taka sytuacja utrudnia planowanie inwestycji i działań operacyjnych, w tym w obszarze ekologii i gospodarki obiegu zamkniętego, wprowadzając niepotrzebne zamieszanie zarówno wśród przedsiębiorców, jak i konsumentów.
Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji wielokrotnie podkreślała, że branży zależy zarówno na realizacji celów środowiskowych, jak i na stabilności funkcjonowania rynku. Obecny projekt ustawy o ROP budzi jednak poważne wątpliwości. Zaproponowane rozwiązania zwiększają stopień skomplikowania systemu zbiórki i rozliczania opakowań, generują wyższe koszty po stronie producentów i dystrybutorów oraz mogą ograniczyć konkurencyjność polskich produktów. Istnieje również ryzyko, że wprowadzenie nadmiernie scentralizowanego i złożonego systemu obniży efektywność zbiórki i recyklingu, zamiast ją poprawić, co byłoby sprzeczne z celami ochrony środowiska.
Zdaniem handlu planowana ustawa powinna przede wszystkim być ekonomicznie uzasadniona, uwzględniać realne koszty gospodarowania opakowaniami i nie generować nieproporcjonalnych obciążeń. Powinna także w pełni respektować przepisy unijne, w tym wymagania dyrektyw dotyczących opakowań i odpadów, bez wprowadzania rozwiązań wykraczających poza standardy europejskie. Kluczowe jest, aby system ROP wspierał efektywność organizacji odzysku, pozostawiał producentom możliwość wyboru najskuteczniejszych metod zbiórki i nie wymuszał zamknięcia dotychczasowych, działających już systemów.
Bardzo istotne jest również zapewnienie stabilności i przewidywalności prawa. Handel oczekuje, że nowe przepisy nie będą wprowadzane „na ostatnią chwilę”, ani że nie będą opóźniane względem terminów wyznaczonych przez Unię Europejską. Jasne, przejrzyste i stabilne regulacje są niezbędne, aby przedsiębiorcy mogli planować swoje działania, inwestycje i strategie w zakresie gospodarki odpadami, a w konsekwencji skutecznie realizować cele środowiskowe.
Branża jest gotowa do merytorycznego dialogu i współpracy przy tworzeniu rozwiązań, które będą zarówno praktyczne w realizacji, jak i zgodne z zasadami wolnego rynku. Handel oczekuje ustawy, która będzie wspierać osiąganie wysokich poziomów selektywnej zbiórki opakowań, umożliwi dalszy rozwój opakowań wielokrotnego użytku i zapewni równorzędne warunki dla wszystkich producentów, niezależnie od wielkości czy zasięgu działalności. Tylko w takich warunkach możliwe jest pogodzenie celów środowiskowych z racjonalnym funkcjonowaniem rynku.