Handel współtworzy siłę polskiej gospodarki. Premiera raportu GRAPE o roli sektora retail
Miejsca pracy, miliardy złotych podatków, nowoczesna logistyka i wsparcie rozwoju producentów – wkład handlu w polską gospodarkę sięga daleko poza sprzedaż. Pokazuje to przygotowany przez GRAPE raport „Rola sieci handlowych. Trzy dekady rozwoju gospodarki Polski”, który został pokazany podczas kongresu RetailTec 2026.
Przez trzy dekady sieci handlowe współtworzyły nowoczesną infrastrukturę gospodarczą kraju. Rozbudowywały zaplecze logistyczne, wdrażały nowe technologie i zwiększały dostępność produktów w mniejszych miejscowościach. Rosła wydajność pracy, a sprawniejsza dystrybucja i korzyści skali pozwalały ograniczać koszty działalności. Z efektów tej modernizacji korzystają konsumenci, pracownicy i przedsiębiorstwa współpracujące z handlem.
Znaczenie branży widać w finansach publicznych. W 2025 r. firmy handlu detalicznego zatrudniające ponad dziewięć osób wykazały 4,2 mld zł zobowiązań z tytułu CIT. Wpływy z podatku od sprzedaży detalicznej wyniosły 4,6 mld zł. Efektywne obciążenie CIT w handlu detalicznym sięgało 16,5% i należało do najwyższych w gospodarce, mimo relatywnie niskiej rentowności sektora. To istotny wkład w finansowanie zadań państwa i samorządów.
Handel detaliczny daje pracę około 1,6 mln osób. Wśród dziesięciu największych pracodawców w Polsce detaliści zajmują pierwsze, trzecie i piąte miejsce. Ich rola jest szczególnie widoczna w mniejszych miastach: sklepy i centra dystrybucyjne należą tam do ważnych pracodawców, a parki handlowe skupiają także działalność usługową. Raport wskazuje również na poprawę pozycji dochodowej pracowników – przeciętna płaca w handlu detalicznym wzrosła z około 70% średniej sektora przedsiębiorstw dwie dekady temu do 77–78% obecnie.
Inwestycje sieci obejmują znacznie więcej niż nowe sklepy. To centra logistyczne, systemy informatyczne, analiza danych, automatyzacja oraz rozwiązania ograniczające zużycie energii i straty produktów. Część infrastruktury powstaje dzięki zewnętrznym partnerom, dlatego statystyki samego handlu nie pokazują pełnej skali związanych z nim nakładów. Rozwój sieci tworzy zapotrzebowanie na usługi transportowe, budowlane i technologiczne.
Ważnym partnerem handlu są polscy producenci, zarówno żywności, jak i artykułów niespożywczych. Autorzy wskazują, że skala i przewidywalność zamówień oraz standardy jakościowe sieci mogą sprzyjać inwestycjom dostawców, zwiększaniu mocy produkcyjnych i ekspansji zagranicznej. Współpraca z handlem stwarza więc możliwości rozwoju wykraczające poza sam dostęp do półki sklepowej.
Sieci wspierają również budżety gospodarstw domowych. Przywołana w raporcie analiza danych jednej z dużych sieci pokazuje, że wzrost cen faktycznie płaconych przez klientów za żywność był niższy, niż wskazywał pomiar GUS. Znaczenie miały promocje i możliwość wyboru tańszych produktów. O społecznym znaczeniu handlu świadczy także utrzymanie dostępności towarów podczas pandemii i po napływie uchodźców z Ukrainy.
Dalszy rozwój branży będzie opierał się na technologii, kompetencjach pracowników i odporności łańcuchów dostaw. Inwestując w te obszary, handel może nadal wzmacniać konkurencyjność polskiej gospodarki i odpowiadać na codzienne potrzeby mieszkańców.
Zachęcamy do pobrania pełnego raportu autorstwa Joanny Tyrowicz, Łukasza Woźnego oraz Adama Suraja.
